Linia Chełmża - Mełno została otwarta 24 września 1901 r. Stanowiła połączenie pomiędzy cukrowniami w Chełmży i Mełnie (otwartymi odpowiednio w 1882 r. i 1884 r.). Była to prywatna, niemiecka inwestycja. Kolejkę w 1920 r. przejęły Polskie Koleje Państwowe. W 1979 r. w wyniku odwilży nastąpiły liczne podmycia na linii, co było jednym z powodów do jej zamknięcia w 1982 r. Kilka lat później - w 1991 r. dokonano jej rozbiórki. Przed fizyczną likwidacją na linii składowane były niesprawne wagony, przeznaczone do kasacji.

Przebieg linii:

0,000 km       Chełmża
3,602 km       Bielczyny
6,342 km       Skąpe
8,802 km       Dziemiony
11,211 km     Grzegorz
13,030 km     Zelgno
14,938 km     Świętosław Pomorski
16,886 km     Bocień
18,814 km     Orłowo
22,759 km     Płużnica
26,575 km     Wieldządz
30,332 km     Mgowo Pomorskie
34,539 km     Dębiniec
40,220 km     Radzyń Chełmiński
42,020 km     Zakrzewo Pomorskie
45,304 km     Mełno

3 lipca 2010 r., na sam początek wakacji, wybrałem się na wycieczkę rowerową w poszukiwaniu pamiątek po tej linii. To, co znalazłem, opisałem poniżej.

Chełmża. Budynek prywatnej kolei Chełmża - Mełno (po prawej) oraz magazyn, dobudowany w okresie późniejszym. Gdy linia była we władaniu niemieckim pociągi do Mełna zaczynały bieg w tym miejscu.
Widok na północną głowicę stacji Chełmża. Tor zakończony kozłem oporowym na pierwszym planie stanowił początek linii Chełmża - Mełno.
Widok w drugą stronę. Poszerzone torowisko wskazuje na istnienie drugiego toru w przeszłości.
Kilka kilometrów dalej, okolice wsi Bielczyny. Obie linie jeszcze przez ok. kilometr biegły równolegle.
Skąpe. Zaasfaltowany przejazd kolejowy.
Skąpe. Widok w stronę Chełmży.
Skąpe. Widok w stronę Mełna. Przy dawnym przystanku osobowym ostały się słupy lamp oświetleniowych.
Dziemiony. W tym miejscu znajdował się przejazd kolejowy. W prawo jechało się w stronę Chełmży, w lewo - do Mełna.
Dziemiony. Widok z powyższego miejsca w stronę Chełmży. Linia biegła obecną miedzą.
Dziemiony. Zaasfaltowany przejazd kolejowy. Fakt ten, że był tu przejazd potwierdza pozostała lampa oświetleniowa. Po lewej stronie mieścił się przystanek osobowy.
Dziemiony. Widok na miejsce, w którym znajdował się przystanek osobowy. Przypuszczam, że znajdował się on na łuku. Z miejsca, w którym stoi samochód najprawdopodobniej wykonano to zdjęcie zimą 1979 r.: LINK
Dziemiony. Widok w stronę Mełna.
Między Dziemionami a Grzegorzem Toruńskim.
Grzegorz Toruński. Przypuszczalna lokalizacja przystanku osobowego.
Zelgno Bezdół. Budynek poczekalni, na którym podobno rok temu jeszcze znajdowała się tablica z nazwą przystanku lub stacji. Dalej widoczne magazyny, które być może korzystały z usług kolei. Widok w stronę Chełmży.
Zelgno Bezdół. Widok zza płota. Rządek słupów oświetleniowych wskazuje na to, że istniał tu co najmniej plac ładunkowy...
Zelgno Bezdół. Ciężko zidentyfikować przeznaczenie tego budynku w przeszłości.
Zelgno Bezdół. Zaasfaltowany przejazd kolejowy. W lewo Chełmża, w prawo - Mełno.
Okolice Świętosławia Pomorskiego. Tu znajdują się resztki zaasfaltowanego przejazdu kolejowego. W lewo Chełmża, w prawo - Mełno.
Okolice Świętosławia Pomorskiego. Być może w tym miejscu znajdował się przystanek osobowy. Widok w stronę Mełna.
Okolice Świętosławia Pomorskiego. Widok w stronę Mełna. Linia zakręca w prawo, wzdłuż słupów.
Bocień. Wjazd do wsi. Linia biegła wzdłuż drogi samochodowej.
Bocień. Zaasfaltowany przejazd kolejowy. W prawo linia biegła do Chełmży, w lewo - do Mełna
Bocień. Widok w stronę Mełna. Linia biegła wzdłuż prostej wyznaczonej przez niskie krzaki.
Bocień - Orłowo. Widok zarośniętego torowiska w stronę Mełna.
Bocień - Orłowo. Widok w stronę Chełmży.
Bocień - Orłowo. Bardzo dobrze zachowany przepust.
Bocień - Orłowo. Zaasfaltowany przejazd w ciągu dawnej linii. W lewo Chełmża, w prawo - Mełno.
Bocień - Orłowo. Widok w stronę Mełna. Za krzakami i drzewami najprawdopodobniej znajduje się budynek dawnego dworca Orłowo.
Płużnica. Najlepiej zachowany budynek dworcowy w ciągu linii. Za budynkiem i drzewami znajduje się budynek parowozowni, przerobiony obecnie na pomieszczenia gospodarcze. Dalej linia biegła wzdłuż szpaleru brzoz w stronę Mełna.
Płużnica. Zaasfaltowany przejazd kolejowy. W lewo Chełmża, w prawo - Mełno.
Pomiędzy Płużnicą a Wieldządzem na dawnym torowisku znajduje się droga gruntowa.
Płużnica - Wieldządz.
Płużnica - Wieldządz
Płużnica - Wieldządz. Dalej nie dało się przejechać i trzeba było nadrabiać dookoła.
Przystanek Wieldządz. Biały budynek to dawna poczekalnia. Widok w stronę Mełna.
Wieldządz - Mgowo Pomorskie.
Wieldządz - Mgowo Pomorskie
Wieldządz - Mgowo Pomorskie. Widok w stronę Chełmży. Bardzo wyraźnie widać, że kiedyś przebiegała tu linia kolejowa.
Wieldządz - Mgowo Pomorskie. Droga szutrowa skręca w lewo, linia biegła prosto.
Wieldządz - Mgowo Pomorskie. Całkiem spore wzniesienie w stronę Mełna. Dalej niestety nie dało się przejechać.
Mgowo Pomorskie. Zaasfaltowany przejazd kolejowy i fragment ruin budynku peronowego. Na pozostałym słupie prawdopodobnie znajdowała się latarnia.
Mgowo Pomorskie. Widok w stronę Chełmży.
Mgowo Pomorskie. Pozostałości po budynku przystankowym lub strażnicy przejazdowej. Jeśli w tym miejscu zlokalizowany był przystanek to znajdował się on ok. 500 m od zabudowań wsi. W lewo jechało się na Mełno, w prawo - na Chełmżę.
Mgowo Pomorskie. Widok w stronę Mełna.
Pomiędzy Dębińcem a Radzyniem Chełmińskim. Widok w stronę Mełna.

Relacja nie jest niestety pełna. Za Radzyniem zgubiłem drogę i wyjechałem dopiero w Mełnie. W miarę możliwości postaram się opis uaktualnić.